Artikel

Vossenstreken van SBB


Staatsbosbeheer dirigeert Het Concert Des Levens



Dit artikel is op 14-08-2009 geplaatst
Dit artikel is op 19-02-2010 bijgewerkt



Het duet voor dubbelloops jachtgeweer van Staatsbosbeheer klinkt de laatste tijd steeds valser. Dat ligt niet alleen aan de dubbele toonzetting: Staatsbosbeheer zet wel heel gemakkelijk erg nare instrumenten in. Dat wij tegenwoordig vooral geluiden uit het koninkrijk Staatsbos vernemen via het pachtgeldenbeleid, de kettingzaag en het jachtgeweer, begint mensen te irriteren. Staatsbosbeheer lijkt de bedenkelijke koers van de Staatsloterij te volgen en presenteert ons ogenschijnlijke feiten, maar onthoudt ons het zicht op de waarheid.

Zojuist heeft de vos een onzer waddeneilanden, het vogelparadijs Vlieland, bereikt. De heftig zwaaiende scepter van Staatsbos meldt dat dat niet kan worden getolereerd: “vossen komen van nature niet op waddeneilanden voor en eten de eieren op van onze zilvermeeuwen en lepelaars”. De toorn van de scepterzwaaier gaat verder, in heel Nederland zijn vossen zelfs voor mensen gevaarlijk: “vossen hebben lintwormen en laten die op bramen en bessen achter. Eet geen bessen uit de natuur vooraleer wij hebben ingegrepen want u loopt gevaar!” Niemand wil toch van bessen “levensbedreigend” ziek worden? Het probleem is duidelijk, de oplossing krijgt u er meteen door Staatsbos gratis en voor niks bijgeleverd: die vossen moeten dood! Als Staatsbos de passie preekt…

Kritisch Bosbeheer meent echter dat vossen een volkomen natuurlijk onderdeel zijn van onze natuur. Er is geen enkel mechanisme bekend waarom dat niet ook op de waddeneilanden zou gelden. Beren, wolven, elanden, edelherten, wilde zwijnen, reeën of vossen, alle grotere en kleinere zoogdieren worden met meer of minder regelmaat tot kilometers ver in open zee zwemmend aangetroffen. Toch is dat bepaald niet hun optimale habitat. Wilde dieren doen soms voor mensen onverklaarbare dingen en scheppen zo, ondanks de ogenschijnlijke zinloosheid ervan, kansen op nieuwe leefgebieden. Met de vos - wereldkampioen opportunist - is dat bepaald niet anders. Als mensen kunnen wadlopen naar een eiland, waarom zou een vos dat dan niet kunnen? Dat er sinds mensenheugenis - ons natuurgeheugen lijkt zelden veel verder te reiken dan de Verkadealbums - geen vossen op de Waddeneilanden zouden zijn voorgekomen, is juist hoogst merkwaardig. Misschien is dat wel het gevolg van menselijk handelen?

Vossen eten inderdaad eieren van broedende vogels. Ja logisch, het is een roofdier. Maar op Vlieland kan dat niet worden getolereerd? Dat kan integendeel juist héél goed. Meeuwen en lepelaars zijn zeker heel kwetsbaar als zij op de grond gaan broeden. Maar als er geen vossen zijn is er ook geen reden om zulke makkelijke plekken om te broeden te negeren. Elders, waar wel van die “lastige” roofdieren zijn, maken ze nesten in bomen en struiken of zijn op bijvoorbeeld op periodiek droogvallende zandplaten gaan broeden. Die les hebben we al jaren geleden geleerd toen vossen op de grond broedende lepelaars in het Naardermeer bedreigden. Toen kozen de lepelaars eieren voor hun geld en verhuisden of gingen inderdaad in bomen nestelen. Zo eenvoudig is dat dus. Geef de dieren de tijd en ze bedenken zelf een oplossing. Onze grootste natuurbeschermer Staatsbos vertelt dát er niet bij. Die begint liever meteen te schieten. Kort lontje?

Overigens, waarom mag de vos niet wat wij als mens wel mogen? Op diverse plekken aan de kust worden meeuwen massaal door de mens verdreven, verjaagd, beschoten en vergiftigd. Dit stelden we enkele weken geleden nog vast op de Maasvlakte.

Tenslotte nog zo’n misvatting: “Vossen zijn schadelijk, zij eten alles wat hen voor de bek komt, zo doden zij alle kippen in het kippenhok, zelfs wat ze niet kunnen opeten”. Ja natuurlijk doodt hij alle kippen in het hok. Die zijn opgesloten en kunnen niet weg. Dat gefladder van al die door elkaar vluchtende kippen maakt dat zijn jachtinstinct laat doorgaan met jagen en doden. Mens, waarom sluit je je kippen op en creëer je zo een luilekkerland voor de vos zonder zich te bekommeren om het hok behoorlijk te sluiten. In de natuur zal geen vos alle eieren en jongen van zijn prooidieren opeten. Het zou nogal tegennatuurlijk zijn om al je voedsel uit te roeien. Daarmee zou hij immers ook zichzelf uitroeien. Het zou betekenen dat overal waar vossen leven geen vogels meer broeden en geen andere (prooi)dieren meer te vinden zijn. Onze ervaring is anders.

Staatsbosbeheer kan wel wat zangles ecologie gebruiken: graag eerst wat toontjes lager zingen, zonder jagers alstublieft en een snufje meer ecologen.



De Maasvlakte, voorjaar 2009. Deze bevat heel veel meeuwen en... konijnen. De eerste is hier een doorn in het oog, maar elders op Vlieland plotseling een waardevolle soort? Waarom, als zich daar een vos aan meeuwen tegoed doet, zoals moeder natuur hem heeft geschapen, plotseling dan spreken van "enorme schade"? Op de vele duizenden konijnen hier op de Maasvlakte kunnen naar hartenlust geweren worden leeggeschoten. Elders, onder andere in de duinen en waddeneilanden, wordt de soort opeens node gemist? Hoe krom kan het Nederlandse natuurbeheer zijn?

Kwesties rond het moedwillig verstoren van (broedende) vogels zijn aan de orde van de dag. De Faunabescherming schrijft: “Tijdens het afgelopen broedseizoen hebben zowel het Havenbedrijf Rotterdam als het bedrijf Nerefco ernstige en herhaalde overtredingen begaan van de Flora- en faunawet. Zo hebben beide bedrijven in de twee belangrijkste broedkolonies in het Rotterdams Havengebied de aanwezige zilvermeeuwen en kleine mantelmeeuwen dagelijks opzettelijk verontrust. Bovendien zijn herhaalde malen nesten en eieren van deze vogelsoorten vernield.“ Deze kwestie is door De Faunabescherming op 19-09-2007 aan het Gerechtshof in Den Haag voorgelegd. (Helaas laat de website van DFB geen rechtstreekse link toe: u zult echter onder het kopje “Rechtszaken” de volledige tekst van deze klacht kunnen inzien.




Twee jagers van Staatsbos zingen overal in het land hoog van zelf opgerichte torens: eerst schieten, dan praten/nadenken?



De jach op jaegers



Staatsbosbeheer ook in de houthandel