Artikel

Kwijnende vissen in een te warme Rijn


Uit recent Duits onderzoek blijkt dat tal van inheemse vissoorten in de Rijn ernstig te lijden hebben van het veel te warme rivierwater. Onder andere soorten als zalm, houting, kwabaal en meerval zijn zogenoemde koudwatersoorten die niet zelden in kunstmatig verwarmd water van soms tot 28 graden moeten zien te overleven. Tegen hun achteruitgang door het te warme water staat de toename van exotische soorten.




Dit bericht is op 30-11-2009 geplaatst.
Op 30-12-2009 bijgewerkt.



De Veluwezoom ligt in de gemeente Rheden en is één van onze belangrijkste natuurgebieden. Dan zou je denken dat zo'n gemeente natuurlijk volop geïnteresseerd is om een beleid te voeren om ontwikkelingen die die natuur bedreigen af te wenden. Dat gebeurt ook, zij graaft delen langs de IJssel af om er water 'te bergen' die verwacht wordt bij de volgende overstromingen. Ook zijn er zogenaamde 'klimaatbosjes' aangelegd waar de bomen die daar zijn geplant het klimaatverstorende CO2 moeten gaan opvangen. Wethouders halen daarvoor elk jaar weer kinderen uit de scholen om samen op boomfeestdag bomen te planten. Dat houdt ambtenaren aan het werk en is goed voor het milieu. Op zo’n gemeente kun je trots zijn.

CO2 dus. Dat goedje komt vooral vrij uit verbrandingsprocessen, zoals afvalovens, elektriciteitscentrales en verbrandingsmotoren in auto's. Je vermijd die uitstoot derhalve door in plaats daarvan niets te verbranden, maar windmolens te plaatsen, zonnepanelen te installeren, elektrische auto's te stimuleren en boven alles energie te besparen. Besparen klinkt oubollig, maar bijvoorbeeld in huishoudens komt zo'n tweederde van de verbruikte energie niet op de plek waar het nodig is en gaat gewoon verloren. Inderdaad gaan door slecht geïsoleerde woningen, apparaten die veel te veel stroom verbruiken en zelfs stroom verbruiken als ze uit staan, gemiddeld in elk huishouden gewoon tweederde van de energie verloren die eerder opgewekt is met CO2 uitstoot (elektra) of tijdens het verbruik zeer grote hoeveelheden CO2 uitstoten (het verbranden van gas). Zo'n gemeente met zulke mooie natuur die zwaar onder de CO2-uitstoot gebukt gaat speelt natuurlijk een geweldige voortrekkersrol om Nederland eens een poepje te laten ruiken hoe het beter kan.

Nuts! Er is daar aan de afgegraven IJssel geen windmolen te zien, u zoekt er tevergeefs naar een biogasinstallatie en u komt na de afdaling van de posbank toch echt stil te staan met uw elektrisch karretje. Zonnepanelen? Die vindt je aan de Veluwezoom net zo veel als palmbomen op de hei. Fatsoenlijke stimuleringsregelingen voor PV-zonnepanelen of anderszins plannen voor opwekking van duurzame energie voor de burgers in de gemeente? Nog niet gezien daar in het Jutland op de hei. Dat wil zeggen: er is daarvoor wel degelijk een tijdelijk potje opengetrokken. Deze is echter van een dusdanige homeopathische dosering dat er gewoon geen sprake is van een gezonde, gestage groei naar duurzaam. Heeft Rheden überhaupt wel klimaatdoelen geformuleerd? Misschien het economisch klimaat. Ook nuttig en nodig. Voor alle duidelijkheid: er zijn wél regelingen voor isolerende maatregelen als dubbel glas en gevelisolatie. Die zijn echter van het type 'schuif eens uw gordijnen dicht' en brand een extra kaarsje om stroom te sparen: veel en veel te beperkt en zodanig bureaucratisch ingewikkeld waardoor alleen voor enkelen toegankelijk en volstrekt onvoldoende om de gerezen klimaatproblemen en de aanstaande energiecrisis op lokaal niveau het hoofd te bieden.

Allerlei organisaties, bedrijven en burgers zijn in heel Nederland in de weer om een omslag te bewerkstelligen. Zo wil Milieudefensie graag, heel inspirerend, in kaart brengen wat er in het land zoal aan terugdringing van CO2-uitstoot wordt gedaan. Zij zond daarvoor onder andere vragenlijsten naar alle Nederlandse gemeenten. De gemeente Rheden stond met de mond vol tanden, grijnsde eens schaapachtig en reageerde niet. Maar gelukkig zijn er andere bronnen. Daaruit blijkt dat in 2009 landelijk de CO2-uitstoot met 2,4 procent is gedaald ten opzichte van het jaar daarvoor. Tweederde van alle gemeenten hebben de uitstoot kunnen verminderen. De gemeente met de beste resultaten (Oegstgeest) boekte een formidabele vermindering van 29,1 procent in 2009. In de gemeente Rheden blijkt de uitstoot te zijn gestegen met 3,5 procent.



Precies wat wij al dachten: de gemeente Rheden bedrijft symboolpolitiek en speelt theater met uit de les gerukte schoolkindertjes. Allemaal beeldvorming, inhoudelijk is ze niet thuis. Probeert Natuurmonumenten, die voor ons de Veluwezoom beheerd, in gesprek met de gemeente Rheden te gaan om die papierschuivers over te halen tot een fatsoenlijk beleid? Grote stilte op de hei…


[B] Nagekomen informatie
De Veluwezoom als een van de belangrijkste Nederlandse natuurgebieden heeft op het gebied van klimaatproblematiek vooralsnog weinig of niets van de gemeente Rheden te verwachten. De resultaten zijn zo bedroevend dat al snel de vraag opkomt hoe de vlag van het gemeentelijk beleid op andere duurzaamheidstakken er bij staat. Gemeentelijk beleid is wat dit betreft net als het schaatsen: wie niet sterk is in één discipline kan natuurlijk beter scoren op andere terreinen, waardoor het eindoordeel gunstiger kan uitvallen.

Sinds 1999 wordt onder de naam „Lokale Duurzaamheidsspiegel” gemeten hoe adequaat gemeenten en provincies actief zijn om hun beleid te verduurzamen. Alle zaken rond dit initiatief, hoe, wat en door wie, gemeten wordt is allemaal uitvoerig op deze website te lezen. De gegevens zijn van de gemeenten zelf afkomstig. De initiator, COS Nederland, heeft daarbij de gemeenten benaderd om daarvoor vragenlijsten in te vullen. Centraal staan daarbij de volgende vragen: Draagt uw gemeente duurzaamheid hoog in het vaandel? Wordt het principe van duurzame ontwikkeling duidelijk vertaald van beleid naar uitvoering? Hoe duurzaam is uw gemeente ten opzichte van andere gemeenten?

De Lokale Duurzaamheidsmeter geeft antwoord op al deze vragen. De totaalscores van de laatste editie loopt van 2009 tot 2010 en zijn per gemeente in een lange lijst op de website gepubliceerd. De scorelijst bevat nu 167 gemeenten en loopt van ruim voldoende, meer dan 90%, uitgedrukt in procenten van de maximale score, tot de hekkensluiters die niet verder komen dan 2%. Daarbij valt op dat de gemeente Rheden opnieuw ontbreekt. Toch hebben de gemeenten gezamenlijk in 2007, in het zogeheten klimaatakkoord, heldere afspraken met minister Kramer gemaakt wat betreft het verduurzamen van de eigen bedrijfsvoering. Gaat het zien, zegt het voort.





Bronnen
Overzicht van de klimaatscore per gemeente


Benieuwd of uw kinderen wel bij de les zijn?


Oeps! Milieu en klimaat op school? Geen tijd, de kindertjes zijn er even niet - op de hei misschien...


De energierekening gaat hoe dan ook fors omhoog


Het ziet er niet best uit voor ons (fossiel) energieverbruik


Kwart kleine gemeenten niet op de hoogte van programma klimaatdoelstellingen rijksoverheid


Afgelopen tien jaren waren het warmst ooit


Politici hebben een reputatie van veel beloven en weinig waarmaken.
Met andere woorden: veel geschreeuw en weinig wol. Als het gaat om duurzaamheid en klimaatverstorende activiteiten staat ons zwelgende energieverbruik bovenaan. Lees hier de resultaten van de gemeente Apeldoorn - een voorbeeld uit velen. Ambities zijn natuurlijk zeer te prijzen, maar dan graag inclusief echte daden. Dat betekent windmolens in de industriewijken en alle daken van woningen en kantoren volleggen met zonnepanelen. Technisch gezien zoals u en ik doen bij de aanschaf van een koelkast: een loopje naar de winkel, uitpakken en installeren, waarna de stekker in het stopcontact kan en meteen de opgewekte stroom in het net zal vloeien. De hele stad is dan per direct voor de komende decennia duurzaam en klimaatneutraal. Kan niet? Kan wel! Wij bevelen de dames en heren een bezoekje aan, aan het Duitse EEG. Wie zich afvraagt wat in vredesnaam het EEG inhoudt, verdient als politicus een berufsverbot.






Boompje er in. Voor al uw boompjes en betaalbare arbeid, uw gemeente Rheden, warm aanbevolen, 2008





Boompje er uit: Voor al uw boompjes en betaalbare arbeid, uw gemeente Rheden, warm aanbevolen, 2005





Klimaatdoelen? Slechts enkele dagen voor de belangrijkste klimaattop ooit, in Kopenhagen van 7 tot 18 december 2009, waar alle grote jongens en meisjes op deze aardkloot aanwezig zullen zijn, blijft het stil aan de Veluwezoom.