Artikel

Arnhemse Heide


Regelmatig ontvangen wij berichten over waarnemingen van bezoekers in natuurgebieden. Onlangs weer een melding over merkwaardige lichaamsresten van dieren in een bos op de Veluwe (het aandeel berichten over verschijnselen rond de jacht die bij ons binnenkomen is relatief hoog). Dit alles noopte ons om ook eens de schijnwerper te richten op dat gebied. Wat troffen wij op de Arnhemse Heide aan?




Dit artikel is op 24-08-2011 geplaatst




Arnhemse Heide
Onlangs schreef een lezer van deze website dat zij vreemde zaken had aangetroffen op de Arnhemse Heide. Op 22-06-2011 brachten wij daarom een bezoek aan de Arnhemse Heide en bezochten de plek waar de briefschrijfster een of meer huiden van waarschijnlijk wilde zwijnen in het bos had zien liggen. Levende dieren trof zij er echter niet aan. Wat is daar gaande?


Verslag bezoek Arnhemse Heide 22-06-2011
De Arnhemse Heide ligt in de gemeente Arnhem. Eigenaar en beheerder van een groot deel van de Arnhemse Heide is het Ministerie van Defensie. Het blijkt een merkwaardig terrein. Het gebied maakte op ons een haast treurige sleetse indruk, als een soort afwerkplek van onze moderne westerse maatschappij welke als "oefenterrein Luchtmobiele Brigade" door het leven gaat. De sfeer is er triest, her en der heel veel rommel in het bos: afval, prikkeldraad, allerhande weggeworpen troep, betonresten, tal van vergravingen, zware militaire voertuigen over zandpaden, enzovoort. Op de achtergrond het niet te missen onophoudelijke dreigende gerommel en geknal van ontploffende granaten, afgeschoten kogels, in vliegende vaart rijdende militaire voertuigen en aan het eind van ons bezoek zelfs een met zwaailicht en sirene aanstormende reeks ambulancevoertuigen t.b.v. een kennelijk gewonde acteur in een zich aldaar afwikkelend oorlogsspel. Maar dat terzijde.


Een merkwaardige aanblik
De bewuste plek bleek gemakkelijk herkenbaar: intensieve jachtactiviteiten verraadden al heel snel een typisch jachtterrein. Een schietplek gericht op wilde dieren langs de rand van de Arnhemse Heide. Het ligt net buiten het militair oefenterrein die het merendeel van de Arnhemse Heide beslaat. Dit deel is, als er geen rode vlaggen zijn geplaatst, voor het publiek toegankelijk. De jacht is er mogelijk verpacht aan een particuliere jager.




De met houten bomen afsluitbare oprit naar de recreatieve afwerkplek van het moderne natuurbeheer op de Arnhemse Heide.





De vacht van een wild zwijn dus. Naar onze kennis reikt laten wilde zwijnen van nature nooit hun vacht in het terrein achter. Wat troffen we er aan? Langs een met houten slagbomen af te sluiten en intensief gebruikt autospoor rijden de jagers naar een min of meer open plek in een strook bos die grenst aan een grote halfopen heide. De plek zag er intensief gebruikt uit. Er wordt daar, aan de sporen te zien, veelvuldig gejaagd en dus vrijwel onontkoombaar ook gevoerd, al was daar op het moment van ons bezoek niets van te zien omdat de jacht in de bezochte periode was gesloten. Het hele jacht-schietterrein bleek echter over misschien enkele honderden vierkante meters bezaaid met resten van geschoten en geslachte wilde dieren. We zagen er botten, hoefjes, vacht- en huidresten van ree, wild zwijn en damhert. Verderop lag op de bosgrond een vermoorde buizerd. Doodgeschoten.

Een hoogzit stond er niet. Zonder dat hulpmiddel en de daarbij horende voederingen, krijg je hier op één plek als jager niet zo eenvoudig zoveel dieren voor de loop van je geweer. Er wordt mogelijk gebruik gemaakt van een mobiele hoogzit, wat tegenwoordig inderdaad steeds vaker wordt toegepast. Mobiele hoogzitten zijn veel minder gevoelig voor vernielingen omdat ze alleen tijdens de jacht geïnstalleerd kunnen worden en voldoen net zo goed. De intensief gebruikte aanrijroute op de bezochte plek van de jager(s) toont dat dit waarschijnlijk is. De verborgen ligging, geen parkeergelegenheid en het nabije militaire schietterrein, kortom de obscure sfeer, maken het waarschijnlijk dat weinig mensen zich aangetrokken voelen om zich hier te gaan verpozen.




Onherstelbaar kaputgemaakt, zullen we maar zeggen.





Het betreft vermoedelijk een particuliere jacht die van domeinen wordt gepacht (1). Deze 'kleine jagers' besteden soms minder aandacht aan een ‘weidelijke’ jacht. Zichtbare overblijfselen van hun handwerk worden minder uit de weg geruimd dan bij de grote terreinbeherende organisaties doorgaans het geval is. Bij hen zie je dit soort beelden alleen in strikt voor het publiek afgesloten terreingedeelten zoals ‘rustgebieden’. Zodoende liggen hier opvallend veel botten, poten, ruggengraten, enzovoort in het terrein. Beter geformuleerd: de plek is één groot knekelhuis. Ook de voor de mens oneetbare ingewanden blijven hier waarschijnlijk zoals gebruikelijk na de jacht in het terrein achter. Vandaar ook de gevonden buizerd, die dan wel weer is doodgeschoten… Op zichzelf is het achterlaten van lichaamsdelen niet verkeerd, de resten bevatten belangrijke mineralen als kalk, fosfor, etc. en deze geraken zo weer terug in de kringloop. Voor de achteloze recreant echter levert een dergelijke 'bedrijfsvoering' minder fraaie landschapsbeelden op. Op ons ademde het hele gebeuren de sfeer van een Veluws abattoir. Jammer dat dergelijke gruwelijke en onnodige jachten weer vaker in onze natuurgebieden plaatsvinden.




De Arnhemse Heide is een heel gezellig bos: vriendelijk en uitnodigend voor alles wat groeit en bloeit en ons altijd maar weer boeit.





Drijfjachten op de Veluwe?
Stichting Kritisch Bosbeheer verzorgde onlangs middels een afstuderende stagiaire diverse interviews bij verschillende soorten beheerders, beleidsmakers, jagers en onafhankelijke organisaties over het wilde zwijnen beheer. Daaronder was een gesprek met De Faunabescherming (DFB). In dat gesprek meldde DFB dat er volgens hun waarnemingen, met name op de Arnhemse Heide en op de oefenterreinen van Defensie, regelmatig drijfjachten zouden worden gehouden. Zie een verslag van dat gesprek op de betreffende SKB-webpagina.


Arnhemse Heide
Functie: Opengesteld militair oefenterrein
Grootte: 264 ha
Habitatrichtlijn: ja
Vogelrichtlijn: ja
EHS: ja


1] Volgens onze informatie zou de heer C.J. Tieleman jachthouder (grofwildbeheerder) van de Arnhemse Heide zijn. Deze jachthouder is (oud) bestuurslid van het Veluws Hert.




Kluifjes en botjes, huiden en schedels, ruggengraten en hoefjes, het is allemaal te bewonderen op de Arnhemse Heide: één groot knekelhuis der natuur.




Waar je maar loopt of staat, kluifjes en botjes.




Botjes, hoefjes, pootjes, enzovoort, het ligt er bezaaid met uitelkaar geropt dierlijk leven. De Arnhemse Heide een natuurgebied of een rücksichtslose schiettent?