Artikel

Moraal & duurzaam


De burger en zijn wereldbeeld, schurend tussen hoop en cynisme. Zijn politiek bedrijf, in een bijna ontzielde bestuurlijke moraal



Dit artikel is op 01-07-2010 geplaatst
Dit artikel is op 06-11-2010 bijgewerkt






Wij, ons politiek bestuur en duurzaam
Na deze paragraaf volgt er een citaat van een reagerende lezer op een artikel in Trouw over een pleidooi voor een duurzaam alternatief voor de steeds "innovatievere boorplatforms (…) die de laatste restjes olie uit de aarde persen". Het betreft een discussie over 'duurzaam' naar aanleiding van het ongeluk met de lekkende BP-oliebron in de Verenigde Staten (Golf van Mexico), welke vervuiling op moment van schrijven (22-06-2010) ongeveer het formaat van het Nederlandse territorium heeft aangenomen. In de Golf van Mexico staan overigens nog 4000 (vierduizend) andere niet ontplofte boorplatforms… En de inderdaad veel gehoorde kreet van beperking van „keuzevrijheid voor de burger” is met de ‘marktwerking’ van Lehman Brothers en Co, die niet veel verder bleek te reiken dan snelle winsten voor enkelen, volkomen verdampt. Nu maar afwachten of die damp niet net weer zo snel neerslaat als de filosofie van korte-termijn-denken die er de basis van was.

Het citaat geeft vermoedelijk een redelijk moderate afspiegeling weer van de opvattingen over ‘duurzaam’ van de bewoners van het koninkrijk der Nederlanden.

"De 1e wet van Tarak: Als het woord "Duurzaam" in een artikel valt, dan betekent dit dat er een politieke boodschap vanuit de linkerzijde van het politieke spectrum gepusht wordt die onherroepelijk leidt tot een lastenverhoging en minder keuzevrijheid voor vrije burgers.

Elke samenhang met de oorspronkelijke betekenis van het woord "duurzaam" in de zin van rentmeesterschap berust op louter toeval en kan niet gegarandeerd worden.
"

Tarak, Amsterdam op 22-06-2010




Blik op boom weg. Veluwezoom. Foto: © Stichting Kritisch Bosbeheer.





Duurzaam, maar toch niet echt
Een betrekkelijk recent bedachte boekhoudkundige truc is om een prijskaartje te hangen aan de uitstoot van CO₂. Dit emissiestelsel is bedoeld om de vervuiler te laten betalen voor het uitstoten van het klimaatverstorende CO₂. Helaas blijkt inderdaad vooral alleen de consument daarvoor te moeten opdraaien. Hij merkt dat nu al bij de aanschaf en het verbruik van grondstoffen en dat mede daardoor de prijzen sterk omhoog zijn gegaan. De aanschaf èn het gebruik van de auto bijvoorbeeld. Maar bovenal energie in de vorm van aardgas en brandstof voor haard en auto en natuurlijk elektra voor het huishouden. Daarbij blijkt dat het cynisme van de burger terecht is, want het is vooral hij, de consument, die de rekening krijgt gepresenteerd. Soms betaalt hij tweemaal voor hetzelfde: een logaritmische of boekhoudkundige verdubbeltruc. Hij betaalt soms ook niet alleen bij het dagelijkse gebruik, maar niet zelden ook later, tot generaties later, bijvoorbeeld bij kernenergie, asbest of Q-koorts en ja, ook bij CO₂ als je die onder het tapijt veegt door in de bodem te persen (dat kost overigens zoveel energie dat van drie kolencentrales er een vierde nodig is om de stroom te leveren voor de pompen). De elektriciteitsprijs zal door deze techniek ongeveer verdubbelen. Het rendement van de modernste, technisch best denkbare kolencentrale is 46%, een oudere centrale schommelt rond 38%. Met CO₂-afvang daalt dat naar 34,5% en 28,5%. De rest van de energie verdwijnt in het milieu, in Nederland in de vorm van koelwater in de grote rivieren, waardoor de rivieren gemiddeld zeven graden Celsius worden opgewarmd. Dat betekent een enorme belasting voor het natuurlijk waterleven. Dan zijn zonnepanelen zo gek nog niet. Zij hebben geen van deze nadelen en doen geruisloos en zonder enige uitstoot hun werk. In Duitsland is al voor meer dan 10 GWp (Giga-Watt-piek) aan zonnepanelen geïnstalleerd, een hoeveelheid waarmee op een mooie zomerdag met gemak alle kolencentrales in Nederland vervangen zouden kunnen worden. Geen koelproblemen meer, dat zullen de visjes een stuk prettiger vinden, geen methylkwik [1] meer in het milieu, geen slavenarbeid meer in Colombia, geen stoflongen meer in de kolenmijnen, terwijl de centralistische Poetin-achtige industriële structuren voor eens en altijd overboord kunnen, want dan bent u zelf uw eigen energieleverancier. Dat praat een stuk lekkerder kunnen wij u verzekeren als u weer voor de zoveelste keer tijdens uw avondmaaltijd door een telefoontje van een energiebedrijf gestoord wordt.
1] Methylkwik blijkt invloed te hebben op geslachtshormonen. Dat is in wetenschappelijke studies bij vogels aangetoond. Vrouwelijke dieren legden na besmetting minder eieren en mannelijke dieren vormden vaker homoseksuele paartjes. Het broedsucces loopt dan terug. Zouden vergelijkbare effecten bij mensen kunnen optreden? Daar is voor zover wij weten geen studie naar verricht.

CO₂ is een broeikasgas, daarover is geen twijfel meer mogelijk, een gas dat overwegend en onomkeerbaar wordt geproduceerd bij het verbranden van fossiele brandstoffen als aardgas, steenkolen, aardolie en bij het winnen en opwerken van uranium ten behoeve van kernsplijting in kernenergiecentrales (daarom blijkt de CO₂-uitstoot van kerncentrales als je de hele keten beschouwd ongeveer een derde tot gelijk aan een moderne gasgestookte centrale en niet nul zoals wel wordt beweerd en bedraagt in het gunstigste geval 133 gr CO₂ per KWh). In 2010 is door de mens sinds de industriële revolutie het gehalte aan CO₂ in de atmosfeer met 40% toegenomen. Ook de mens zelf - daarvan zijn er inmiddels zo’n zeven miljard - produceert door uitademen CO₂-gas. Zou een uitadembelasting helpen?



Duurzaam? Maar dan toch de goedkoopste
CO₂ en vervuiling als zware metalen en kritische afvalstoffen die in lengte van eeuwen zorgvuldig bewaard moeten blijven, zijn in hoge mate gekoppeld aan de traditionele energiewinning. CO₂ omdat dat broeikasgas vooral vrijkomt bij verbrandingsprocessen, zware metalen en andere heel nare giftige stoffen als kwik en dioxines komen vrij bij het verbranden van vooral steenkool en bij het verbranden van afvalstoffen in hoogtemperatuur verbrandingsovens. De huidige filtertechnieken zijn niet toereikend om beide stoffen af te vangen, die komen gewoon in het milieu. Maar ook als het schoner kan, is vervuilen winstgevender.

Ten slotte kernenergie. Daarvan wordt soms aangenomen dat dit ons CO₂-probleem oplost. Dat is helaas onjuist, want de opwerking van de uraniumhoudende ertsen naar geschikte brandstof voor kernsplijting is een energieverslindend proces. Daarbij komt op dit moment ongeveer evenveel CO₂ vrij als een moderne hoogrendementsgascentrale. Dit aandeel CO₂ gaat belangrijk stijgen indien de gemakkelijkst winbare uraniumertsen uitgeput raken en men tot minder toegankelijke bronnen moet overgaan. De aarde bevat zeer veel uranium, maar de economisch winbare uraniumvoorraden zijn zeer beperkt, schattingen wijzen op een voorraad voor ongeveer 60 jaar. Met niet-economisch winbaar uraniumerts wordt hier bedoeld dat het gehalte aan uranium in de ertsen zo laag wordt dat de kerncentrale geen netto energie meer oplevert. Het tweede wel vaak onderkende probleem is het radioactieve afval. Je zadelt er volgende generaties mee op. Dat heet potverteren en kan onmogelijk duurzaam genoemd worden. Misschien is het daarom duidelijker om bij het thema energie het begrip ‘duurzaam’ door ‘hernieuwbaar’ te vervangen.

Het verbranden van steenkolen, ook in moderne centrales, is uiterst vervuilend. Daarbij ontstaat onomkeerbaar heel veel CO₂ dat in het milieu terecht komt. Afvangen lijkt mogelijk te zijn, al zijn er nog steeds geen commercieel draaiende installaties. Afvangen kost echter ongeveer 25 tot 30 procent van het vermogen. Voor drie kolencentrales is er daarom een extra vierde nodig om de extra benodigde energie te leveren. De stroomprijs zal daardoor verdubbelen.

Dan het kwik en mate name het voor levende organismen zeer giftige en accumulerende methylkwik. Steenkolen bevatten in zeer kleine hoeveelheden kwik. Omdat steenkolen echter in grote hoeveelheden worden verbrand, belanden ook substantiële hoeveelheden kwik in ons milieu en zodoende via water, bodem en lucht in de voedselketen. Kwik is met de huidig stand der techniek niet uit de verbrandingsgassen te filteren. Het aldus over het land uitwaaierende kwik verblijft zodoende in lengte van jaren in de bodems en die hoeveelheden nemen toe. Het wordt door de meeste planten en dieren in het lichaam opgenomen. Dioxines zijn eveneens zeer giftige stoffen die vrijkomen uit verbrandingsprocessen, vooral uit afvalovens. De directe omgeving ervan raakt vaak ernstig vervuild met deze hoog giftige stof. Zo zijn bijvoorbeeld bij de afvalverbrandingsoven in Duiven bij Arnhem de omliggende boerderijen opgedoekt omdat de dieren door het vervuilde milieu stierven.



CO₂ en energie
Het zogenaamde ‘bijstoken’ van kippenmest in energiecentrales, welke aan de buitenwereld als een ‘duurzame’ energiebron wordt verkocht blijkt bij nader inzien bijna een factor vier meer het zeer giftige kwik in het milieu te brengen dan het verbranden van steenkool. Dat heet (greenwashing.


Steenkool is als brandstof ernstig vervuilend, maar steenkool waar bloed aan kleeft? Over moraal, ethiek, duurzaam, rentmeesterschap… en over grote economische belangen en de reactie - pas na een journalistiek stuk van Netwerk („medeplichtig aan moord”) - van ons politiek bedrijf.

Lange uitzonderingslijst CO₂ en de logaritmische of boekhoudkundige verdubbeltruc


Veel grote industriële conglomeraten als energiecentrales en hoogovens ontvangen gratis CO₂-rechten, dus het gratis recht op vervuilen, het cynisme ten top. De dames en heren brengen deze gratis rechten de consument echter wél in rekening. Gekker kunnen we het niet maken, maar helaas geen onbekend verschijnsel in onze Rijkman-Groenink-cultuur. De hier opgevoerde club was kennelijk nog onvoldoende thuis in creatief boekhouden. Gratis viespeukerij brengt nóg meer winst onder de dubbele streep.


Hoe vullen we zo snel mogelijk duurzaam onze zakken? Hoe het energieconsortium de consument met een soort woekerpolissen onnodige apparaten in de maag weet te splitsen.


Over CO₂-rechten, CO₂-handel tot CO₂-fraude en géén CO₂-reductie… met andere woorden: hoe grof geld te verdienen op de CO₂-markt? "Nadat de eerste transactie in CO₂-uitstootrechten (…) een feit was steeg de prijs alleen maar (…) er waren alleen maar bedrijven die rechten kochten, terwijl de industrie helemaal niet bezig was met energiebesparing en het reduceren van de uitstoot. (…) Eigenlijk had" (…) hij (…) "staalbedrijf Corus willen opkopen, (…) waarna hij de fabriek meteen zou sluiten en de CO₂-uitstootrechten zou verkopen. De waarde van de CO₂-rechten die Corus had gekregen was” immers „méér dan de waarde van heel het bedrijf zelf, dus het zou een winstgevende transactie zijn geweest.”


Nederland betrokken bij fraude met CO₂-rechten in China

In een „geur van fraude”: NUON en CO₂-emissierechten „van het dubieuze Indiase bedrijf SFR Ltd.”.

De grootste Europese CO₂-smeerpijpen doen het minst om hun leven te beteren.


De milieu-impact van de mens is zo groot dat de wereldwijde biochemische kringloop in de oceanen wordt verstoord. De hoeveelheid CO₂ in de atmosfeer is in 2010 sinds het begin van de industriële revolutie met 40% gestegen. Door het verbranden van fossiele brandstoffen, maar ook de moderne industriële landbouw en de chemische industrie leiden in hoog tempo tot verzuurde, levenloze oceanen.

Er gaan miljarden subsidiegeld naar CO₂-projecten: de effecten op een verminderde uitstoot zijn vaak nihil. „De Nederlandse overheid en Nederlandse bedrijven spelen een belangrijke rol bij projecten die op een dubieuze manier grote hoeveelheden CO₂-emissierechten genereren. Dit blijkt uit een overzicht van de klimaatcommissie van de Verenigde Naties.Een zweem van gesjoemel rond duizenden CO₂-projecten en Nederlandse overheid verwerft CO₂-rechten met fraudeprojecten.


Miljardensubsidies fnuikend voor effectief CO₂-beleid


Woekerwinsten met een grotendeels frauduleuze CO₂-handel
"Geef de industrie heel veel emissierechten, zodat ze gewoon op de oude manier zaken kunnen blijven doen. De grootste vervuilers krijgen de meeste rechten. En zorg ervoor dat het plafond verhoogd kan worden door mazen in de wet en door compenserende rechten (CDM bijvoorbeeld, Clean Development Mechanism). Maak van die rechten handelswaar, zodat zich een nieuwe speculatieve bubbel kan ontwikkelen, zorg ervoor dat het systeem zo obscuur mogelijk is en overtuig de bevolking ervan dat de vrije markt zorg draagt voor de oplossing van het klimaatprobleem."


CO₂-cynisme ten top. Je houdt het niet voor mogelijk: door D66-Europarlementslid Gerben Jan Gerbrandy is aan de Europese Commissie gemeld dat bedrijven een bepaald broeikasgas speciaal vervaardigen met het uitsluitende doel om deze weer met profijtelijke subsidie, en dus met winst, te vernietigen…


Energiebedrijven blokkeren duurzaamheid


Vier miljard Euro verder en nog geen kernenergie




De vervuiler betaalt? U betaalt en u betaalt dubbel. Allereerst wordt u, als vervuiler, aangeslagen voor ecobelasting, andere opslagen en daaroverheen weer btw en vervolgens nogmaals voor hetzelfde product om de kas van de echte vervuilers te spekken. U dacht misschien dat wind en zon duurder waren dan traditionele energiebronnen? Windmolens draaien toch alleen op subsidie? U als consument bent natuurlijk allang groen bezig door o.a zuinig auto te rijden, af en toe met de trein of bus te reizen, glas, papier, blik en plastic te scheiden en te laten recyclen, uw huis te isoleren, door dubbel glas te nemen en zorgvuldig te letten op uw energieverbruik? De winst daarvan wordt echter door de overheid in de vorm van subsidies vet met gulle hand teruggesluisd naar de energiesector, alsmede de energie-intensieve bedrijven die slechts tot 1/200 voor de energie betalen als de consument.





Kernenergie en de dromen in sprookjesland
Tja, in de energiediscussie, met name in Nederland, valt te beluisteren dat kernenergie een enorme opleving doormaakt. Te horen valt dat tal van landen overwegen om de bouw van nieuwe kernenergiecentrales voortvarend ter hand nemen om de energieproductie voor de toekomst veilig te stellen. Maar de enige centrale in Europa die daadwerkelijk in aanbouw is (Finland), is halverwege al een financieel drama, terwijl de geplande bouwperiode al zowat verdubbeld is. En dan blijkt dat het afvalprobleem nog steeds een probleem is, kijk maar naar het debacle in het Duitse Assen waar nu voor een begrootte vier miljard euro eerder onder de grond gedumpt kernafval weer met geschwinde spoed naar boven dient te worden getakeld om te voorkomen dat de bodem en grondwaterstromen met radioactief materiaal besmet raken. Want als dat gebeurt zijn de rapen gaar. Die vier miljard, u weet wel hoe het doorgaans met overheidsprojecten afloopt, ze gaan gemakkelijk twee of drie keer over de kop en de rekening wordt bij de belastingbetaler neergelegd, want de energiemonopolisten zijn dan even niet thuis. Zij als veroorzakers van deze puinhoop in Assen betalen er geen cent aan mee. Dan is er tenslotte nog de mythe dat kernenergie CO₂-vrij zou zijn. Wie de hele keten bekijkt - en dat doen we toch tegenwoordig? - zal tot zijn ontsteltenis ontdekken dat dat inderdaad een mythe is, om niet te spreken van een leugen. Een kernenergiecentrale presteert dan ongeveer even slecht als een moderne gascentrale. Houd wel rekening met een oplopende logaritmische tendens, want de gemakkelijk winbare uranium is bijna op, daarna gaat de CO₂-curve in rap tempo omhoog.

Zojuist is een diepgaande studie van het Rocky Mountain Institute verschenen waarin allemaal van dit soort gezellige zaken rond kernenergie staat te lezen. Daaruit blijkt dat kernenergie al decennialang wereldwijd feitelijk bezig is met een ineenstorting. Dat kernenergie volkomen verouderd en bedrijfseconomisch hopeloos onrendabel is. Alleen met overheidshulp - lees subsidies - is het oprichten en onderhouden van kernenergie mogelijk. Er is geen enkel bedrijf ter wereld ooit, die kernenergie bedrijfsmatig op een vrije markt exploiteert, zonder grote hoeveelheden subsidies en garanties van de staat binnen te harken. Kwesties als 'schoon en veilig' kunnen al helemaal de prullenmand in, maar kernenergie tast ook de betrouwbaarheid van de elektriciteitsvoorziening en de nationale veiligheid aan. Als je dan rekent wat je met de verschrikkelijke hoeveelheid geld kunt doen die zo'n centrale moet kosten, dan verslechterd het bovendien de klimaatverandering. Kortom: dit treurniswekkende resultaat inzake kernenergie zien de auteurs dezes nog niet kleven aan de zonnepaneeltjes die wèl overal ter wereld op zeer grote schaal worden geïnstalleerd, uitgezonderd Nederland helaas, zoals iedereen met eigen ogen kan vaststellen die wel eens het sprookjesparadijs verlaat en in het buitenland geraakt.

U kunt het allemaal zelf nalezen in (downloadlink rechts onderaan de hoofdtekst) The Nuclear Illusion.



Energielasten industrie laagste van Europa De belofte om voor belastingvrijstelling energiebesparing te realiseren is de industrie niet nagekomen. De consument betaalt echter de hoofdprijs voor gas en elektra, de Nederlandse energieprijzen voor de consument behoren tot de hoogste in Europa. De energie-intensieve industrie daarentegen betaalt de laagste prijzen, deze behoren tot de laagste van Europa. Poetin verblijft dus inderdaad in Den Haag. Lees hier een studie van CE Delft „Convenanten energiebesparing industrie: resultaten en vrijstellingen energiebelasting.


Citaat van Lucas Reinders in een gesprek op BNR-nieuwsradio op 18-09-2009.
Wereldwijd wordt er op dit moment per maand aan zonne-energie bijgeplaatst die gelijk staat aan de totale hoeveelheid nucleaire voorraad uranium die beschikbaar zou zijn voor kernenergie.


Maarten Luther: "In de harten van alle mensen staat geschreven dat lucht, bloemen, bossen en dieren onaangetast moeten blijven".


3000 Grootse bedrijven ter wereld veroorzaken 2200 miljard dollar schade aan de natuur en landschap . Een horror-beeld van onze huidige vreet-maar-raak-maatschappij die onvulbare gaten achterlaat in natuur, biodiversiteit, landschappen, milieu en natuurlijke grondstoffen. Een derde van de winst wordt behaald over de ruggen van anderen. De vervuiler betaalt? Vooralsnog stellen we vast dat dit principe selectief wordt toegepast. Het niet in rekening brengen van deze kosten is een vorm van subsidie die in de kerk van de vrije-markt-gelovigen zelden te horen is.




markets- the convenient lie.jpg

De Global Forest Coalition wraakt de marktwerking inzake de CO₂-uitstootrechten.


De mythe rond het thema CO₂-neutraal met betrekking tot onder andere ‘klimaatbossen’. PDF-document van een studie van Carbon Trade Watch.



Duurzame energie?
Dat gaat niks worden, zoveel is wel duidelijk: duurzame energie gaat in Nederland niet lukken zolang de energie-intensieve industrie haar machtspositie in Den Haag behoud. Met belastingvrijstelling voor fossiel: zij hun fossiel afval (CO₂) met subsidie onder de grond mag schoffelen, verder van de overheid gratis CO₂-uitstootrechten krijgt toegespeeld, maar de elektriciteitsbedrijven deze wèl bij de consument in rekening brengen, de luchtvaartindustrie geen spat belasting noch BTW betaalt over de kerosine, nieuwe koleninstallaties met uitermate gunstige voorwaarden worden binnengehaald, maar waarvan de enorme overproductie naar het buitenland zal worden verkocht, terwijl de kosten voor het benodigde extra te verzwaren netwerk wel bij de consument in rekening worden gebracht, is er geen enkel bedrijf die van de fossiele brandstoffen af wil. Dit alles is alleen mogelijk omdat het hoofdkantoor van deze klimaatvernielende en grondstofuitknijpende industrieën in Den Haag ligt. Dat kantoor heet Economische Zaken. Daarbij geholpen door een bedenkelijk Financiën die duurzaam wél flink laat dokken met onder andere (milieu)belasting op stroom uit windmolens en zonnepanelen, maar géén milieubelasting legt op bijvoorbeeld vliegreizen en brandstof in de landbouw met de zogeheten ‘rode diesel’. En ja, ook „windmolens draaien op subsidie”. Maar deze slogan is ten minste een halve waarheid omdat voor elke euro aan subsidie voor windmolens er twee aan onder meer milieubelasting, ecobelasting, BTW, of hoe die graai-rommel ook moge heten, weer ruimschoots door Den Haag wordt terug binnengeharkt. Onze overheid is daarom de meest dubieuze speler in dit vals spelende dweilorkest. Met droge ogen harkt zij 67 procent van elke KWh stroom en 45 procent van elke kubieke meter aardgas naar binnen. Duurzaam? De belangen van de centralistisch georganiseerde energiemaatschappijen zijn zeer groot, het is een miljardenindustrie. Duurzaam is echter bijna per definitie decentraal, denk aan de vele duurzame bronnen als biogas, zonnepanelen, wind, maar ook ethanol gewonnen uit organisch materiaal dat binnenkort economisch concurrerend in fabrieken gemaakt gaat worden met een recent in natuurbossen ontdekt nieuw enzym. Met dit enzym is de zogeheten tweede generatie ethanol-productie tweemaal efficiënter, waardoor organische reststromen als zelfs gras en stro efficiënt in ethanol kunnen worden omgezet. Het enzym is ontdekt in natuurlijke omzettingsprocessen in dood hout in natuurbossen.

Ter verduidelijking: de zogeheten eerste generatie biobrandstof trekt een zware wissel op natuur en milieu en de voedselvoorziening. Hiermee zijn alleen hoogwaardige bronnen geschikt voor omzetting naar ethanol, vooral suikerriet en granen worden gebruikt, dus voedselgewassen. In de Verenigde Staten werd in 2009 107 miljoen ton graan uitsluitend voor biobrandstof geteeld. Dat is een kwart van de totale VS-productie. Deze teelt van 107 miljoen ton wordt door de overheid gesubsidieerd en zou voldoende zijn om 330 miljoen mensen een jaar lang te voeden. De tweede generatie biobrandstoffen daarentegen kunnen beter gebruik maken van laagwaardige bronnen als gras, stro en hout. De afbraakprocessen in de natuur wijzen ons de weg. Het spijsverteringskanaal van bijvoorbeeld de koe (gras) en de schimmels, bacteriën, enzovoort in het natuurbos (houtige gewassen) doen dat al miljoenen jaren. Overigens werden ten tijde van het Oostblok in Oost-Europa al veel biobrandstoffen gewonnen, al heetten ze toen nog niet zo en ook de toepassingen waren anders. Zo werd er op vrij grote schaal alcohol gewonnen uit vooral berkenbomen en terpentine uit de hars van grove dennen. Ethanol - een vorm van alcohol - wordt graag in benzine bijgemengd als zogenaamde biobrandstof. In Nederland is op last van de overheid 5,75% bijmenging door de fabrikanten verplicht. Dit zou in 2020 moeten stijgen naar 10%. Verreweg de meeste grondstoffen voor biobrandstof worden in Europa uit de Verenigde Staten geïmporteerd. Omdat biobrandstoffen steeds meer omstreden zijn - 4,5 miljoen hectare land zou er al schade door ondervinden - wordt het aandeel ‘verplichte’ biobrandstoffen niet meer zo nauw gehanteerd.

Eén uit vele commentaren op dit thema


Vlaanderen beschikt ook over groene energie-installaties die op biomassa uit de land- en tuinbouw draaien. Donkergroene energie dus. Maar wat blijkt? Ruim de helft daarvan draaien op… palmolie. Het betreft 18 installaties, binnenkort komen er nog vier bij… zoals blijkt uit bijgaande brief.






Harswinning uit dennen. Het is een oude nu vrijwel verlaten methode om uit de hars van pijnbomen terpentijn te vervaardigen (niet te verwisselen met het welbekende terpentine dat als verfverdunner van moderne alkydverven bekend staat, hetgeen een destillaat uit aardolie is). Terpentijn is dus een natuurproduct dat uit de hars van naaldbomen wordt vervaardigd, vooral grove den werd hiervoor veel gebruikt. De methode zoals op de afbeelding werd eenmalig op oude kaprijpe bomen toegepast, namelijk enkele jaren vóór de kap. De boom produceert door de vele inkepingen extra veel hars en droogt daarbij min of meer uit. Men zegt dat daardoor het hout als timmerhout aan kwaliteit toeneemt. In noordelijke en bergachtige streken groeien dennen langzamer waardoor het hout van grove dennen een veel fijnere kwaliteit krijgt en tevens meer hars bevat. In Nederland worden grove dennen weliswaar veel voor productiedoeleinden geteeld, de kwaliteit daarvan is echter doorgaans door de snelle groei matig tot slecht en nauwelijks geschikt voor timmerhout en toepassingen als bovenomschreven. Deze laatste productiebomen verdwijnen vrijwel uitsluitend in relatief laagwaardige producten in de papier- of vezelplatenindustrie.

Foto: © Stichting Kritisch Bosbeheer





Ontluisterende praktijken bij energie- en energie-intensieve bedrijven
De geldstromen in de grote Europese energie(intensieve)bedrijven zijn enorm. De belangen dus ook. En die worden met alle mogelijke middelen en op elke plek verdedigd. De centralistische structuren in de branche-besturen en in de energieproductie, die daarom vooral op basis van fossiele en nucleaire bronnen plaatsvindt, terwijl anderzijds ontwikkelingen in de richting van bijvoorbeeld de zorg voor het klimaatprobleem en de door sommigen gewenste transitie naar duurzaam, door de brancheorganisaties als hoogst ongewenst worden beschouwd.

Zojuist is bekend geworden dat die belangen ook daadwerkelijk met alle middelen en waar ook ter wereld met harde hand blijken te worden verdedigd. Het klimaatbeleid blijkt daarbij een doorn in het oog. Omdat in Amerika veel scepsis heerst over het klimaatprobleem en de kwestie aldaar door politieke sleutelfiguren zelfs wordt ontkend, blijken Europese energie-intensieve bedrijven Amerikaanse senatoren financieel te steunen bij hun politieke campagnes. Met deze aan het licht gekomen feiten komen de bezwaren van de Europese bedrijven dat het klimaatbeleid pas van de grond kan komen als ook het Noord-Amerikaanse continent volop gaat meedoen, wel in een heel ander licht te staan. "Het is onthutsend dat Europese vervuilende bedrijven klimaatsceptici in de VS financieel steunen en tegelijkertijd sterker klimaatbeleid in Europa blokkeren met het argument dat verdere CO2-vermindering alleen zin heeft als de VS meedoet", aldus Ron Wit, manager klimaat en energie van Natuur en Milieu. "De Europese bedrijven saboteren door deze steun de mogelijkheid van een mondiale klimaatoplossing."

Hier vindt u de lijst van bedrijven en organisaties die bereid zijn graag in de buidel te tasten om hun belangen via de VS-route in Europa veilig te stellen. De studie van Natuur en Milieu is alhier te downloaden. De terecht zwart omrande titel en ondertitel van dit stuk is veelzeggend: "Think globally, sabotage locally. How and why European companies are funding climate changes deniers and anti-climate legislation voices in the 2010 US Senate race."

De heren krijgen waar voor hun geld: NUON & Co kunnen dik tevreden zijn! Nu de tussenverkiezingen voorbij zijn en Obama inderdaad verloren heeft, beschrijft het dagblad De Morgen dat als eerste Obama’s klimaatplan het veld zal ruimen. Zijn klimaatplan gold als één van de peilers in zijn verkiezingscampagne.




Duurzaam? Echt wel!
Vrijwel alles en iedereen, van Marokko tot Chili, van China tot de Verengde Staten, alleen het oliedomme aanslibsel aan de Noordzee niet?

De helft van de mondiale wereldproductie zonnepanelen wordt in Duitsland geïnstalleerd. Windmolens aldaar? Reeds 300.000 banen in de windmolenindustrie. Duitsland ligt op koers: in 2050 wil het land volledig duurzaam zijn.



Grondstoffen
Ook al had hij er part noch deel aan, de burger gaat opdraaien voor de sanering van asbest in zijn woning. En ja, laten we dat niet vergeten, nucleair - kernenergie dus - is het asbest van de toekomst. Eén voorbeeldje, waarbij nu al 126.000 roestende vaten met nucleair afval dienen te worden opgegraven uit een ‘betrouwbare’ zoutmijn… waarin kernafval voor de eeuwigheid ‘veilig’ opgeslagen kon worden. Geraamde kosten tussen twee en vier miljard - als het daar bij blijft natuurlijk… - te betalen door de burger en garantie tot de achterdeur.

Nog zo’n geniale oplossing: de nutteloze bijproducten van onze mooie samenleving stort je eenvoudig op weer andere nutteloze plekken, liefst zo ver weg als maar mogelijk is en op de meest onbereikbare plaatsen, zoals CO₂ honderden meters onder de grond, kernafval in 'zoutkoepels' of 'kleilagen', plekken die een gewone sterveling nooit van zijn leven ooit te zien zal krijgen. Dat is vooral ook makkelijk als er onverhoopt ooit iets mis gaat. Maar natuurlijk gaat er nooit iets mis, want mensenwerk is feilloos. De nieuwste vondst is het storten van slib, een cocktail van gruwelijke verontreinigingen, die je eenvoudig in diepe plassen kiepert. Deze 'plassen' zijn zeer diepe gaten in de aardkorst waar ooit eerder klei, zand, grind, en dergelijke uit geroofd is en die vervolgens zijn volgelopen met grondwater. Wat je in zo’n gat stort, zie je niet meer, nooit meer. En wat je niet ziet is er ook niet meer. Genialer kunnen we het niet maken.



Onze landbouw is ontaard in een gruwel
'Genetisch gemodificeerde' gewassen zijn zo'n gruwel in de moderne landbouw. Deze hebben twee doelen: de gewassen resistent maken tegen chemische verdelgingsmiddelen, die door de fabrikant natuurlijk dwingend worden meegeleverd… "Er is bestaat geen 'gemodificeerd' gewas dat een grotere opbrengst levert dan natuurlijke planten, aldus Engdahl, noch enige soort die minder pesticiden nodig heeft, want daar valt eenvoudig niets mee te verdienen." Lees hier het oorspronkelijke artikel.

De veestapel is een regelrechte bedreiging voor de volksgezondheid

Landbouw en duurzaam

Bacteriën steeds vaker resistent

De veehouderij kan je je gezondheid kosten

Gif in uw voedsel
"Meer gif op voedsel dan gedacht, (…) op basis van herziene rekenmodellen voor de blootstelling aan bestrijdingsmiddelen, (…) zo wordt de blootstelling optimaal ingeschat. (…) Aan de hand daarvan hebben ze berekend hoeveel gif Nederlanders in theorie maximaal binnenkrijgen."

De landbouw is een "walhalla voor groene fraude". Biovergisters "steeds vaker gebruikt als illegale afvalovens."


Een glimp op de wondere wereld van het energieverbruik in de landbouw: "Sinds begin juni gebruiken de pompen van mijn grondwaterputten drieduizend liter dieselolie per week. Dan nog kom ik capaciteit tekort" (…), aldus boer Stevens in Noord-Brabant in de Volkskrant van 11-07-2010 als hij uitlegt dat het warme weer zijn gewassen geen goed doet. De warme zomer duurt op moment van schrijven nog steeds voort, waarmee boer Stevens alleen al om zijn land te beregenen in slechts anderhalve maand tijds 18.000 liter diesel in zijn waterpomp zal hebben verstookt. Die hoeveelheid diesel volstaat om met een gemiddelde personenauto tien maal de wereld rond te rijden… De ANWB-lijst van brandstofprijzen vermeldt een nu geldende dieselprijs van €1,237, waarmee boer Rupsje-nooit-genoeg alleen al om zijn aardappeltjes vochtig te houden €22266,00 aan brandstof zou hebben uitgegeven. Een prijs voor het te versproeien water staat waarschijnlijk bij sinterklaas op de factuur en zal uiteindelijk aan u en mij via de Waterschapslasten worden doorberekend. De aanschaf en onderhoud van de pomp, het slaan van de waterputten (op moment van schrijven geldt vanwege de aanhoudende droogte een beregeningsverbod uit oppervlaktewater), enzovoort, blijven onvermeld. Naar de prijs voor natuur en milieu kraait boer Stevens haan al helemaal niet. Toch liggen de piepers vaak voor minder dan een euro per kilo in de winkelschappen. Hé, da’s minder dan een liter diesel… De wondere wereld van boer bintje. En oh ja, het Waterschap heeft het hele jaar door pompjes draaien om het akkertje van Boer Bintje in tijden dat het wél eens regent juist droog te malen: de wondere wereld van Boer Bintje’s handlangers, het Waterschap en het CDA.




Kunstmatige beregening van landbouwgronden vreet bizar veel energie - het is een welhaast omgekeerde waterkrachtcentrale. Daarnaast wordt er extreem veel water verbruikt, vooral ook omdat de akkers nota bene doorgaans worden gedraineerd en dus ontwaterd om de grondwaterspiegel juist te verlagen. In tijden van droogte is dan Leiden in last en moet vaak weer water worden aangevoerd. Dergelijke weinig doelmatige (duurzame?) bedrijfsprocessen zijn normaal onmogelijk uit de bedrijfsvoeringen zelf te financieren. Brandstoffen in de landbouw zijn dan ook door de overheid gesubsidieerd en de ontwateringen belasten vooral de beurs van de burger - dus ook van diegene die die troep niet eet - via de acceptgiro’s van de Waterschappen. De foto toont een beregening in de warme en droge zomer van 2010, nota bene op een aardappelakker in de uiterwaarden, de immers van nature vochtige gronden, langs de IJssel bij Bronkhorst. Als ‘bijproduct’ van het grootschalig onttrekken van grondwater is de significante jaarlijkse stijging van de zeespiegel voor een kwart verantwoordelijk.

Foto: © Stichting Kritisch Bosbeheer





Grootschalig Europees onderzoek aan 11.000 monsters: 365 soorten chemische bestrijdingsmiddelen in Europees fruit en groenten aangetroffen

Laat u zich niets wijs maken, een goeie boer levert soms een schilderachtig landschap op, maar alle boeren staan in oorlog met de natuur. Bij wet beschermde soorten schiet je gewoon dood als het jouw belangen schaadt. Boer en wetgever knijpen graag selectief een oogje toe.

Vetzucht, cariës, terrorisme, klimaatverandering en pandemieën zijn allemaal terug te voeren op het ontstaan van de landbouw. Antropoloog en geneticus Spencer Wells schreef er een pessimistisch boek over. Met de boer begon de ellende.

Van sommige moderne landbouwproducten kun je ernstig ziek worden. Daarbij is het niet eens nodig om deze producten te eten. Van sommige landbouwproducten loop je ernstig risico om het even te laten. Daarvoor is het waarschijnlijk nodig om zo’n landbouwproduct op te eten. Het blijkt dat die landbouwproducten daarvoor zelfs zijn bedoeld.

Zet u schrap: de genetisch vervormde hightech-aardappelen komen eraan! Dit staaltje nanotechnologie komt niet uit de koker van Boer Bintje, zoals tot op heden vertrouwd het geval was, maar uit de plastic spelonken van chemiereus BASF. Naast potten met verf, plastics en andere chemische lekkernijen, nu dus ook een handeltje in aardappelen. Als we deze dingen uit de erlenmeyers van een chemiebedrijf nog aardappelen mogen noemen natuurlijk. Onze akkers gaan er steeds mooier uitzien! Onthoudt die naam: BASF: zal straks wel op de nieuwe aardappelen getatoeëerd staan.

Nog eentje: scharreleieren zijn een sprookje. Scharreleieren worden gelegd door het liegebeest. Het is een publiek geheim dat de term 'scharrelei' één van de meest misleidende kreten is. Scharreleieren blijken zelfs afkomstig van kippen die van hun levensdagen nog nooit het daglicht hebben gezien. De term is daarom door 4000 consumenten uitgeroepen tot het "Grootste liegebeest van 2010". Wie nu nog geloofd in sprookjes over hoogdravende termen inzake de kip en het ei vindt hier een verhelderend verslag in dagblad Trouw.



Financiële crisis
We zijn op weg naar een financieel bankroet door schulden af te lossen door nieuwe schulden te maken. De financiële wereld is in twintig jaar tijds veranderd van een nuttig systeem tot een graai-je-rijk-monster. Financiële Whizzkids hebben met complexe en ondoorzichtige woekerconstructies een frauduleus piramidespel opgezet. Niet de gekozen regeringen, maar bankiers regeren de wereld. Een verhelderende analyse in Lowtech Magazine over de financiële graaiwereld der banken.

Veel meer rijken ondanks crisis en Rijk, rijker, rijkst: „we zijn weer terug op het niveau van vóór de crisis”, u ook?

Geen geld voor personeel, maar wel voor bonussen

Moraal en kapitalisme zijn strijdig. Een bespreking van de nieuwste Nederlandse vertaling van „Het Kapitaal” van Karl Marx door Jolanda Breur in Trouw: „De mens losgerukt van zijn eigen maaksels, werkgevers die er vandoor gaan met de winst, daar moet ellende van komen.


Ach, we kennen de verhalen zo langzamerhand wel, met tientallen worden ze in de media verhaald. Ziekenhuismanager maakt ruzie en verlaat na overleg in harmonie met een gebruikelijke 'vergoeding' het pand: "er was geen communicatie meer". Mogen we eerst even afrekenen? € 640.000 voor een adviesbureautje voor een regeling in het conflict en natuurlijk een jaarsalarisje voor de manager tot zijn pensioen: "bevorderlijk voor een snel herstel van het vertrouwen". Enfin het type verhalen waarvan er duizenden van het web te plukken zijn: Zorgmanager ontvangt tonnen


De overheid sloot twintig jaar geleden met 150 grootverbruikers een convenant. Door zich te verplichten hun energieverbruik drastisch terug te dringen zouden zij geen energiebelasting meer hoeven te betalen. Deze bedrijven slurpen gezamenlijk 40% van alle energie die in Nederland verbruikt wordt op. Een convenant? Met energiebedrijven? Het lijkt ons gemakkelijker om de kat bananen te leren eten. De bedoeling was om onze energieslurpers tot de wereldtop ‘energiebesparing’ te laten behoren. Kortom: 70 miljoen euro naar de vaantjes en de kat eet nog steeds muizen en de consument betaalt gewoon vet energiebelasting, behalve de grootste energieslurpers, want die leren net zo snel als de kat en lappen gemaakte afspraken als vanouds aan hun laars.


Subsidies voor alles en nog wat. Het kabinet is demissionair (we schrijven 26-07-2010) en er is een economische crisis. Eén van de belangrijkste agendapunten is de kennelijk gewenste miljardenbezuiniging. Terwijl het volgende kabinet in voorbereiding is strooit het demissionaire kabinet kwistig met de subsidiestrooier. Het meeste geld gaat overigens naar allerlei instellingen waar u en ik waarschijnlijk nog nooit van gehoord hebben, en mogelijk ook nooit zullen doen. De burger zelf deelt in deze miljoenendans slechts in homeopathische hoeveelheden mee. Het verontrustende bij dit alles is dat het demissionair deel (CDA) en het aanstaande deel van het waarschijnlijk nieuwe kabinet (VVD) worden gedomineerd door CDA en VVD en dat beiden het sterkst inzetten op nooit eerder getoonde bezuinigingen van rond 20 miljard euro in slechts één kabinetsperiode. Verontrustend is echter vooral dat het principe van ‘de vervuiler betaalt’ hier opnieuw wordt gewijzigd in ‘niet de vervuiler betaalt maar volgende generaties’. Indien de vervuiler de factuur zou krijgen gepresenteerd die hij verdient, zijn deze subsidies volkomen overbodig omdat dan de gewenste doelen - energiezuinig in huis en haard - vanzelf loont. Een citaat uit de aangehaalde webpagina: „Het gemak waarmee ministers, die eigenlijk alleen nog op de zaak zouden moeten passen, met geld strooien in deze tijden van economische tegenspoed is best wel stuitend.


Zelfs de zorg is een sector van graaien geworden. Opgeklopte status door onnodig te dure opgepimpte behuizingen, nieuwe ronkende functiebeschrijvingen van 'bestuurders directeuren' en de privatisering hebben de kosten in de gezondheidszorg duizelingwekkend doen stijgen. De „salarissen voor het verplegend personeel daarentegen zijn gewoon veel te laag.”

En wat dacht u van deze: Thuiszorg Groningen sponsort voetbalclub met 80.000 euro. Alles duurzaam en klimaatneutraal toch mogen wij hopen? Oh ja, even ter herinnering, dit clubje met kennelijk te veel geld raakte vorige jaar nog aan lager wal en werd failliet verklaard, maar is daarna met vijftien miljoen euro overheidsgeld weer op de been geholpen.


Extreme stijgingen voedselprijzen gevolg van speculatie
De plotseling extreem stijgende en sterk schommelende voedselprijzen op de wereldmarkt bleken niet het gevolg van de toename van biobrandstoffen maar van financiële speculanten en stijgende energieprijzen. Het totaal aan biobrandstoffen legden slechts 1,5% beslag op granen (vooral granen worden gebruikt voor het maken van biobrandstoffen). Sommige graansoorten als rijst, werden en worden helemaal niet gebruikt voor het maken van biobrandstof, maar lieten eveneens enorme prijsstijgingen zien. Dat zijn in het kort de bevindingen van een studie van de Wereldbank: biobrandstoffen bleken niet verantwoordelijk voor de extreem hogere voedselprijzen.


Superijken worden steeds rijker: financiële crisis of geen financiële crisis. Het proces naar nóg meer is duidelijk.



Overige en bijzondere bronnen
Het lijdt geen twijfel, de burger verliest steeds meer vertrouwen in zijn politici. Vooraleer worden eigen posities en macht verdedigd, analyses van de belangrijke thema’s in onze maatschappij blijken slecht of afwezig zoals in het huidige paar dagen geleden opgerichte kabinet Rutte. Op het gebied dat ons op deze plaats het meest interesseert van natuur en milieu en thema’s als ‘duurzaam’, worden - wat breder Europawijd bezien - echter soms wel degelijk hoopvolle verwachtingen gewekt en ook aangepakt, maar Nederland, nu ook met het kabinet Rutte, laat het afweten. De eerste tekenen dienen zich al aan. Haar aanpak is visie-, ambitie- en tandeloos. In deze paragraaf twee zeer aansprekende stimuli, één in Duitse wet verankerd en één die, als de betrokkenen dat willen (Paars-plus), binnenkort (we schrijven deze passage juli 2010) in wet of uitvoering gestalte kan krijgen en ten slotte een indruk, zakelijk en analyserend bekeken, door econoom en hoogleraar Van der Klaauw over het zojuist geïnstalleerde kabinet Rutte (we schrijven deze passage op 19-10-2010) waarbij blijkt dat natuur en milieu, alsmede andere belangrijke maatschappelijke thema’s er over vier jaar naar verwachting slechter voor zullen staan dan nu.

Duitsland: verantwoordelijkheid voor natuurlijke levensvoorwaarden
In de Duitse wet staat: "Der Staat schützt auch in Verantwortung für die künftigen Generationen die natürlichen Lebensgrundlagen ...". Grundgesetz, Artikel 20 a. Vrij vertaald: "De Staat beschermt in zijn verantwoordelijkheid voor toekomstige generaties de natuurlijke levensomstandigheden...".

Nederland: wat Paars moet binden
De Nederlandse wet bevat naar wij weten geen vergelijkbare passage. Maar op 06-07-2010 overhandigde de informateur van Paars-plus, Herman Tjeenk Willink, aan de partijen aan de onderhandelingstafel (VVD, PvdA, Groen Links en D66) een voorbereidend stuk met de titel: „Wat kan binden in plaats van scheiden”. Het stuk beschrijft een reeks „onloochenbare feiten”. Eén zo’n feit is volgens Tjeenk Willink dat geen van de vier onderhandelaars er omheen kan dat ook twee andere crises aangepakt moeten worden. Namelijk de „mondiaal dreigende ecologische ramp” en het meer en meer „afnemende vertrouwen van burgers in hun politici”.

Hoe Rutte het laat afweten
Econoom Van der Klaauw analyseert in dit filmpje dat alle belangrijke thema’s in het nieuwe beleid van het kabinet Rutte niet worden aangepakt. Hervormingen blijven achterwege en alle grotere problemen worden genegeerd. Ons politiek bestuur is passief, ambitieloos en een doorschuiver van problemen. Ze onderneemt weinig meer dan op de winkel passen, het probleemoplossend vermogen is nihil. Onze bezwaren over een slecht functionerende overheid zullen over vier jaar opnieuw groter zijn dan nu.




Overige a-selecte bronnen
Stichting Groene Moslims: voor een islamitische visie op duurzame ontwikkeling.